Phiên họp "Ngoại giao khoa học công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”

Chiều 05/8/2026, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Bộ Ngoại giao đã tổ chức phiên họp "Ngoại giao khoa học công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia" theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến . Phiên họp do đồng chí Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng ban Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) và đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đồng chủ trì, điều hành.

Tham dự Phiên họp, còn có đại diện Lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ. Về phía tỉnh Lạng Sơn, tham dự Phiên họp có đại diện Lãnh đạo các sở, ngành có liên quan.

Phát biểu khai mạc Phiên họp, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh, ngoại giao khoa học công nghệ cần phát huy vai trò mở đường, kết nối và kiến tạo; góp phần nâng cao năng lực khoa học công nghệ, bảo đảm an ninh công nghệ và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam. Bộ trưởng đề nghị các đại biểu xác định rõ nhu cầu, ưu tiên, những khó khăn trong hợp tác quốc tế và đề xuất giải pháp tăng cường phối hợp với các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao phát biểu khai mạc phiên họp. Ảnh: Quang Hòa

Thời gian qua, ngoại giao khoa học công nghệ đã góp phần mở rộng hợp tác với các đối tác lớn, kết nối các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học, nhà đầu tư và đội ngũ chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài. Tuy nhiên, hoạt động chuyển giao công nghệ, hình thành dự án đầu tư, nghiên cứu chung và xây dựng trung tâm R&D quốc tế tại Việt Nam còn hạn chế; cơ chế phối hợp, kết nối nhu cầu trong nước với nguồn lực quốc tế chưa đồng bộ. Bộ trưởng nhấn mạnh cần lựa chọn đúng đối tác, công nghệ và phương thức hợp tác để tạo ra kết quả thực chất.

Đồng chí Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công An phát biểu kết luận phiên họp. Ảnh: Thùy Trang.

Tại chương trình, đã diễn ra 02 phiên thảo luận, trong đó, Phiên 1 xoay quanh chủ đề về nhu cầu hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Việt Nam - Góc nhìn từ các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp, viện trường trong nước; Phiên 2 đi sâu thảo luận các biện pháp nhằm đẩy mạnh hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo - Phát huy vai trò của các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Đồng chí Võ Thành Hưng, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng trình bày tham luận tại phiên họp. Ảnh: Thùy Trang

Tại Phiên họp, các đại biểu tập trung trao đổi về yêu cầu tiếp cận, làm chủ công nghệ chiến lược; phát huy vai trò của hợp tác quốc tế và ngoại giao trong thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Từ thực tiễn địa phương và doanh nghiệp, các ý kiến đề xuất tăng cường thu hút đầu tư công nghệ cao, kết nối quỹ đầu tư quốc tế, hỗ trợ khởi nghiệp công nghệ, xây dựng nền tảng trí tuệ nhân tạo quốc gia; đồng thời phát huy vai trò của Bộ Ngoại giao và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong hỗ trợ tiếp cận, lựa chọn và làm chủ công nghệ.

Đồng chí Hoàng Anh Tuấn, Tổng lãnh sự Việt Nam tại San Francisco phát biểu tại phiên 2 cuộc họp. Ảnh: Thùy Trang

Các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã chia sẻ kinh nghiệm, phân tích xu hướng khoa học, công nghệ thế giới và tác động của cạnh tranh công nghệ, kiểm soát xuất khẩu, tái cấu trúc hệ thống đổi mới sáng tạo đối với khả năng tiếp cận công nghệ của Việt Nam. Các đại biểu đề xuất tăng cường hợp tác với các đối tác có thế mạnh về công nghệ chiến lược; kết nối Việt Nam với các hệ sinh thái công nghệ cao toàn cầu; phát huy nguồn lực chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, thực chất giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Phát biểu kết luận, chỉ đạo tại Phiên họp, đồng chí Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh vai trò quan trọng của ngoại giao khoa học công nghệ trong triển khai các chủ trương chiến lược của Đảng, nhất là Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 59-NQ/TW và Nghị quyết số 06-NQ/TW.

Đồng chí đề nghị cần đổi mới tư duy từ vận động tài trợ, viện trợ sang hợp tác cùng có lợi; chuyển trọng tâm từ thu hút vốn sang thu hút tri thức, công nghệ và chuyên gia; đồng thời bảo đảm các cam kết, thỏa thuận cấp cao được cụ thể hóa bằng kế hoạch, sản phẩm và kết quả rõ ràng. Ngoại giao khoa học công nghệ cần chuyển từ kết nối sang kiến tạo và đồng hành phát triển, từ ký kết sang tổ chức thực hiện, góp phần chuyển hóa nguồn lực bên ngoài thành năng lực nội sinh.

Bộ trưởng Lương Tam Quang đề nghị Bộ Ngoại giao và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài chủ động xây dựng mạng lưới đối tác, chuyên gia và cơ sở dữ liệu về công nghệ chiến lược; xác định các tập đoàn, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu, trường đại học có tiềm năng; tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam với chuỗi giá trị toàn cầu. Các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp cũng cần chủ động chuẩn bị dự án, cơ chế, nhân lực và điều kiện tiếp nhận, bởi nguồn lực quốc tế chỉ có thể phát huy hiệu quả khi năng lực trong nước sẵn sàng./.