Ngày 17/10/2025, tại thành phố Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) đã chính thức công bố kết quả Giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất năm 2025” (Best Tourism Villages 2025), theo đó, Làng du lịch cộng đồng (DLCĐ) Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã vinh dự được công nhận là “Làng du lịch tốt nhất năm 2025”, sau khi vượt qua hơn 270 hồ sơ đến từ 65 quốc gia, ghi dấu bước tiến mới của du lịch cộng đồng Việt Nam trên bản đồ du lịch thế giới.
Lễ trao giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất năm 2025” cho Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn (Việt Nam) - thành phố Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), tháng 10/2025. Ảnh: Sưu tầm
Giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất năm 2025” do Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) khởi xướng là một trong những sáng kiến uy tín nhất toàn cầu nhằm tôn vinh các điểm đến nông thôn có những thành tích nổi bật trong bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững, hài hoà giữa con người và thiên nhiên, đồng thời nâng cao sinh kế cho cộng đồng địa phương. Các khu làng được xét chọn dựa trên hệ thống tiêu chí nghiêm ngặt về quản trị, đổi mới sáng tạo, môi trường, tính bền vững phát triển cộng đồng và đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc.
Nằm nép mình dưới chân dãy núi đá vôi hùng vĩ của thung lũng Bắc Sơn, Làng DLCĐ Quỳnh Sơn hiện lên yên bình với hơn 400 ngôi nhà sàn truyền thống. Những dãy núi trùng điệp uốn thành hình cánh cung như vòng tay lớn ôm trọn bản làng, chở che cho những nếp nhà sàn đã tồn tại hàng trăm năm. Mái ngói âm dương phủ rêu phong, khung gỗ vững chắc và vị thế tựa núi giúp không gian bên trong luôn mát mẻ mùa hè, ấm áp mùa đông. Điều đặc biệt là đa số nhà sàn đều quay hướng Tây Nam – hướng đón gió lành và phù hợp phong tục của người Tày. Giữ gìn vẻ đẹp mộc mạc và hồn cốt tổ tiên, người dân Quỳnh Sơn nâng niu từng góc nhỏ của ngôi nhà, biến mỗi nếp sàn không chỉ là nơi sinh sống mà còn là điểm dừng chân đầy thân thương cho du khách khi đặt chân tới xứ Lạng.
Làng DLCĐ Quỳnh Sơn. Ảnh: Bùi Thuận
Một điều đặc biệt ở Quỳnh Sơn là toàn bộ cư dân nơi đây đều là người Tày và đều mang họ Dương. Qua nhiều thế hệ quần cư, cộng đồng nhỏ này luôn gắn kết bền chặt, cùng nhau gìn giữ phong tục, tập quán truyền thống và tạo nên bản sắc riêng có của làng. Người dân chủ yếu làm nông nghiệp, gắn bó với những thửa ruộng trải dài khắp thung lũng Bắc Sơn. Quỳnh Sơn đẹp quanh năm, nhưng rực rỡ nhất là mùa lúa chín, khi cả thung lũng Bắc Sơn khoác lên sắc vàng óng ả. Đứng trên đỉnh Nà Lay nhìn xuống, thung lũng hiện ra như một bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ: những nếp nhà sàn nép mình bên đồng lúa vàng, hương lúa mới theo gió lan tỏa mùi no ấm. Không gian tĩnh lặng của những ngôi nhà sàn bên cánh đồng chín vàng khiến nhịp sống như chậm lại, cho du khách cơ hội cảm nhận trọn vẹn hơi thở núi rừng, vẻ đẹp đất trời Bắc Sơn.
Du khách nghe giới thiệu về văn hoá dân tộc Tày. Ảnh sưu tầm
Làng DLCĐ Quỳnh Sơn không chỉ hấp dẫn du khách bởi cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, mà còn bởi những giá trị văn hoá độc đáo được gìn giữ qua bao thế hệ. Người Tày nơi đây vẫn lưu giữ nếp sống truyền thống: từ kiến trúc nhà sàn cổ kính, phong tục tập quán đến những lễ hội dân gian đặc sắc. Mỗi ngôi nhà, mỗi con ngõ trong làng đều chứa đựng câu chuyện của thời gian và tinh thần ộng đồng bền chặt, để khi dạo bước giữa Quỳnh Sơn, du khách không chỉ được ngắm nhìn vẻ đẹp thiên nhiên mà còn cảm nhận trọn vẹn nhịp sống văn hoá đậm đà bản sắc vùng cao. Chính sự hòa quyện giữa thiên nhiên và văn hoá đã tạo nên một Quỳnh Sơn bình yên, mộc mạc nhưng đầy cuốn hút – điểm đến đáng nhớ cho những ai muốn tìm về những giá trị truyền thống quý báu. Đến với Quỳnh Sơn, du khách còn có cơ hội tham gia vào những hoạt động sinh hoạt thường ngày của người dân như cấy lúa, gặt lúa, trồng cây, làm bánh, tập hát Then, chơi đàn tính; hay trải nghiệm các hoạt động văn hoá – sinh thái hấp dẫn như chèo thuyền trên suối Hoa, săn mây trên đỉnh Nà Lay, làm ngói âm dương…
Du khách chèo thuyền trên suối Hoa. Ảnh sưu tầm
Làng DLCĐ Quỳnh Sơn hấp dẫn du khách còn bởi nét ẩm thực độc đáo mang đậm hương vị của núi rừng. Một trong những đặc sản du khách không thể bỏ qua đó là bánh trưng đen, với nguyên liệu chính làm nên sự khác biệt là tro của rơm nếp, tạo màu sắc đặc trưng và hương vị khác biệt, ngoài bánh trung đen, lạp sườn gừng núi đá cũng là món đặc sản khiến du khách khó quên khi đến Quỳnh Sơn, thưởng thức ẩm thực Quỳnh Sơn không chỉ thoả mãn vị giác mà còn là cách để trải nghiệm văn hoá, nhịp sống và sự khéo léo của người dân nơi đây.
Du khách trải nghiệm gói bánh chưng đen. Ảnh sưu tầm
Làng DLCĐ Quỳnh Sơn được hình thành năm 2010 và trở thành điểm du lịch địa phương từ năm 2015. Danh hiệu "Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025" càng tăng sức hút cho Quỳnh Sơn, đưa nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách trong nước và quốc tế. Thời gian tới, tỉnh Lạng Sơn với định hướng tiếp tục phát triển du lịch bền vững, chú trọng bảo tồn cảnh quan, giữ gìn môi trường sinh thái và phát huy giá trị văn hoá bản địa; đồng thời kết nối Làng DLCĐ Quỳnh Sơn với hệ thống tuyến, điểm du lịch trong vùng Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, hình thành các tour liên vùng – liên tỉnh và đa dạng hóa sản phẩm du lịch như du lịch nông nghiệp, làng nghề, ẩm thực…, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương./.
Lã Việt
