Trong xu thế du lịch ngày càng chuyển dịch theo hướng bền vững, hài hòa giữa bảo tồn di sản thiên nhiên, phát huy giá trị bản địa và cải thiện sinh kế cộng đồng, tỉnh Lạng Sơn đang từng bước khai thác hiệu quả các lợi thế về địa chất, cảnh quan và hệ sinh thái để xây dựng những sản phẩm du lịch đặc thù. Trong đó, vùng Yên Thịnh, xã Hữu Liên là một trong những điểm đến tiêu biểu trong không gian phát triển của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, với mô hình du lịch leo núi thể thao gắn liền với bảo tồn giá trị tự nhiên và thúc đẩy phát triển cộng đồng địa phương.

Trước đây, địa hình núi đá hiểm trở ở Yên Thịnh từng được xem là yếu tố bất lợi đối với sản xuất nông nghiệp. Các triền núi đá vôi dựng đứng khiến diện tích canh tác bị hạn chế, đời sống người dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp quy mô nhỏ. Tuy nhiên, trong bối cảnh du lịch trải nghiệm và các hoạt động thể thao ngoài trời ngày càng phát triển, những giá trị địa chất từng được coi là trở ngại đang dần được chuyển hóa thành lợi thế, mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế địa phương.

Toàn cảnh Yên Thịnh nhìn từ trên cao. Ảnh sưu tầm.

Hoạt động leo núi thể thao mạo hiểm tại Yên Thịnh bắt đầu hình thành từ khoảng năm 2012 với hai hình thức chính là leo dẫn đường (trad climbing) và leo thể thao với hệ thống dây neo sẵn (sport climbing). Đến năm 2018, hoạt động này được đầu tư và phát triển theo hướng bài bản hơn, với sự tham gia của các chuyên gia khảo sát, mở tuyến và chuẩn hóa hệ thống kỹ thuật.

Hiện nay, khu vực Yên Thịnh có 5 điểm leo chính và 3 điểm leo phụ, với hơn 110 đường leo ở nhiều cấp độ kỹ thuật khác nhau. Tại các khu vực leo, hệ thống bản đồ tuyến và bảng thông tin kỹ thuật cơ bản được thiết kế đồng bộ, do các chuyên gia xây dựng và phát triển, nhằm hỗ trợ người chơi tiếp cận an toàn và nâng cao tính chuyên nghiệp trong tổ chức, khai thác du lịch thể thao.

Du khách trải nghiệm hoạt động du lịch leo núi thể thao mạo hiểm tại Yên Thịnh. Ảnh sưu tầm.

Điểm hấp dẫn của Yên Thịnh nằm ở địa hình Karst đặc trưng, những vách đá vôi có độ bám tốt, cấu trúc tự nhiên đa dạng cùng cảnh quan nguyên sơ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động leo núi thể thao. Qua đó, địa phương ngày càng thu hút đông đảo vận động viên, huấn luyện viên và du khách quốc tế đến trải nghiệm.

Mô hình du lịch này hiện thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài nước, trong đó khoảng 80% là khách quốc tế đến từ các quốc gia như Pháp, Hoa Kỳ, Australia, Nhật Bản, Thụy Sĩ, Đức và một số quốc gia có phong trào leo núi phát triển. Bên cạnh đó, một lượng lớn du khách là học viên của các câu lạc bộ leo núi hoặc một số trường học phổ thông quốc tế có môn học leo núi.

Không chỉ là điểm đến thể thao, hệ thống núi đá vôi ở Yên Thịnh còn mang giá trị nổi bật về địa chất và cảnh quan trong không gian Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn. Địa hình Karst nơi đây phản ánh quá trình kiến tạo kéo dài hàng triệu năm, tạo nên hệ thống vách đá, hang động và thung lũng đặc trưng của vùng núi Đông Bắc. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển các loại hình du lịch khám phá thiên nhiên, giáo dục môi trường và trải nghiệm địa chất, qua đó góp phần nâng cao giá trị của không gian Công viên địa chất.

Việc sáp nhập vào xã Hữu Liên mới đã góp phần mở rộng không gian liên kết du lịch cho Yên Thịnh. Khu vực này hiện có điều kiện kết nối thuận lợi với các điểm đến như Đồng Lâm, hồ Nong Dùng và hệ sinh thái rừng đặc dụng Hữu Liên, qua đó tạo tiền đề hình thành chuỗi sản phẩm du lịch đa dạng, giàu tính trải nghiệm và có sức hấp dẫn đối với du khách.

Du khách đến Yên Thịnh có thể tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm như leo núi thể thao, trekking trong rừng đặc dụng, nghỉ dưỡng sinh thái, lưu trú tại các homestay nhà sàn truyền thống và tìm hiểu đời sống văn hóa của đồng bào Tày, Nùng, Dao. Sự đa dạng của các sản phẩm du lịch không chỉ góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách, mà còn tạo sức hấp dẫn đối với nhóm khách quốc tế có nhu cầu trải nghiệm chuyên sâu.

Tại các cơ sở lưu trú homestay, du khách không chỉ có không gian nghỉ ngơi gần gũi với thiên nhiên, mà còn được hòa mình vào đời sống văn hóa bản địa thông qua tiếng đàn tính, làn điệu hát then và thưởng thức các món ẩm thực đặc trưng như bánh giò bầu, lợn quay, khau nhục, cá suối, rượu men lá. Đáng chú ý, khi các vách đá karst trở thành nguồn lực tạo thu nhập ổn định, nhận thức của cộng đồng về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cũng có sự chuyển biến rõ nét. Những dãy núi từng được xem là vùng đất khô cằn, ít giá trị kinh tế nay đã được nhìn nhận như một tài sản xanh quý giá, cần được gìn giữ, khai thác hợp lý và phát triển theo hướng bền vững./.

          Lã Việt tổng hợp