Bắc Sơn (Lạng Sơn): Phát huy tiềm năng du lịch trong không gian hành chính mới

Nằm ở phía Tây tỉnh Lạng Sơn, thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam, khu vực Bắc Sơn là vùng đất nổi bật với địa hình lòng chảo độc đáo, được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi trùng điệp. Đây cũng là một trong những địa bàn thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, nơi hội tụ nhiều giá trị đặc sắc về địa chất, cảnh quan, sinh thái, lịch sử và văn hóa. Thiên nhiên Bắc Sơn là sự hòa quyện hài hòa giữa núi non, ruộng đồng và sông suối, tạo nên cảnh quan sinh thái đặc sắc, giàu tiềm năng phát triển du lịch. Không chỉ có lợi thế về cảnh quan, Bắc Sơn còn là nơi cư trú lâu đời của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng cùng nhiều dân tộc thiểu số khác. Những phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, làn điệu dân ca và kho tàng di sản văn hóa phong phú đã góp phần tạo nên bản sắc riêng, làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của vùng đất này.

Toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn nhìn từ trên cao. Ảnh sưu tầm.

Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống các điểm du lịch của huyện Bắc Sơn cũ được quản lý theo địa giới hành chính mới. Đây là sự điều chỉnh cần thiết về mặt tổ chức quản lý, không làm thay đổi những giá trị cốt lõi về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa và lịch sử của vùng đất Bắc Sơn; ngược lại, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khai thác hợp lý các tiềm năng, lợi thế, đồng thời thúc đẩy liên kết không gian du lịch, và phát triển du lịch theo hướng đồng bộ, bền vững.

Núi Nà Lay - điểm ngắm toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn

Núi Nà Lay thuộc xã Bắc Sơn, với độ cao khoảng 600 mét so với mực nước biển, Với lợi thế về địa hình, khí hậu và tầm nhìn rộng mở, Núi Nà Lay có tiềm năng phát triển các loại hình du lịch trải nghiệm, leo núi, khám phá thiên nhiên và ngắm cảnh, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng đất Bắc Sơn.

Từ đỉnh Núi Nà Lay, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn, nơi những cánh đồng trải dài đan xen giữa các dãy núi trùng điệp, tạo nên không gian thiên nhiên hùng vĩ, khoáng đạt. Vào thời điểm sáng sớm hoặc chiều muộn, đỉnh Nà Lay hiện lên với vẻ đẹp đặc trưng của vùng núi Đông Bắc.

Đặc biệt, từ khoảng tháng 7 đến tháng 10 hằng năm là thời điểm thuận lợi để khám phá Núi Nà Lay và thung lũng Bắc Sơn. Đây là giai đoạn những cánh đồng trong thung lũng chuyển sắc, từ màu xanh mướt sang sắc vàng óng ả của mùa lúa chín.

Góc “check in” trên đỉnh Núi Nà Lay. Ảnh sưu tầm.

Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn

Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, thuộc xã Bắc Sơn, là điểm đến mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào Tày. Ngôi làng hiện có hàng trăm ngôi nhà sàn truyền thống lợp ngói âm dương cổ kính, được bố trí hài hòa trong không gian làng bản xanh mát. Những nếp nhà sàn xen giữa cánh đồng, dòng suối và núi đá tạo nên khung cảnh yên bình đặc trưng của miền sơn cước.

Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan, Quỳnh Sơn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc như hát then, đàn tính, hát ví và các lễ hội dân gian. Đến với Quỳnh Sơn, du khách có cơ hội trải nghiệm không gian văn hóa bản địa và thưởng thức nhiều món ăn truyền thống đặc sắc như bánh chưng đen, khâu nhục, vịt quay hay các món chế biến từ nông sản địa phương. Đây là điểm đến tiêu biểu cho mô hình du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống tại Bắc Sơn.

Hiện nay, nhiều hộ dân tại Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn đã phát triển mô hình homestay, phục vụ nhu cầu lưu trú, trải nghiệm văn hóa bản địa và ẩm thực truyền thống của du khách.

Làng Quỳnh Sơn được Tổ chức Du lịch Liên Hiệp Quốc (UN Tourism) vinh danh là Làng du lịch tốt nhất năm 2025.

Vườn quýt Hang Hú - điểm nhấn của du lịch nông nghiệp

Vườn quýt Hang Hú thuộc xã Vũ Lễ là điểm đến có ý nghĩa trong phát triển du lịch nông nghiệp gắn với khai thác giá trị nông sản đặc trưng của địa phương. Không chỉ là vùng sản xuất cây ăn quả có giá trị kinh tế, nơi đây còn mở ra hướng phát triển du lịch trải nghiệm, góp phần quảng bá sản phẩm quýt Bắc Sơn, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Quýt được trồng trong các “lân đá” giữa vùng núi đá vôi, tạo nên mô hình canh tác độc đáo, mang đặc trưng riêng của địa phương. Vào mùa thu hoạch, khu vực này trở nên rực rỡ với sắc vàng của quýt chín, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm hoạt động thu hái nông sản.

Vườn quýt Hang Hú.

Suối Mỏ Mắm - không gian sinh thái giữa núi rừng

Thuộc địa bàn xã Vũ Lễ, Suối Mỏ Mắm là điểm đến sinh thái hấp dẫn, nổi bật với dòng nước trong xanh chảy giữa không gian núi rừng tự nhiên. Khu vực này đã từng bước được đầu tư, khai thác phục vụ nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng và vui chơi của du khách, song vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ cùng môi trường sinh thái trong lành.

Đến với Suối Mỏ Mắm, du khách có thể hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng không khí mát mẻ và trải nghiệm các hoạt động thư giãn giữa không gian núi rừng yên bình. Đây là điểm đến phù hợp để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, dã ngoại và nghỉ dưỡng cuối tuần, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của địa phương.

Toàn cảnh Suối Mỏ Mắm

Ngoài những điểm du lịch đã hình thành và được khai thác như trên, khu vực Bắc Sơn còn sở hữu nhiều điểm đến giàu tiềm năng, đang được quan tâm khảo sát, nghiên cứu để đưa vào khai thác trong thời gian tới như hang Khuôn Bồng, hang Hoàng Ang…, và một số hang động, cảnh quan sinh thái khác. Đây là những tài nguyên du lịch tự nhiên có giá trị, gắn với đặc trưng địa hình núi đá vôi, hệ sinh thái vùng cao và không gian văn hóa bản địa của địa phương.

Chuyên gia Khám phá, khảo sát, lập Bản đồ Hang Khuôn Bồng, xã Vũ Lễ

Việc tiếp tục rà soát, đánh giá hiện trạng, đầu tư hạ tầng thiết yếu và xây dựng phương án khai thác phù hợp sẽ góp phần mở rộng không gian du lịch, hình thành thêm các sản phẩm du lịch mới, nhất là du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng và khám phá thiên nhiên. Qua đó, các xã tại khu vực Bắc Sơn có thêm điều kiện để phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế sẵn có, từng bước xây dựng hình ảnh điểm đến đặc sắc của Xứ Lạng, phát triển du lịch theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống nhân dân địa phương./.